-

Maciej-Lodyga : Radca prawny

Szlachta a miasta wg. Marii Dąbrowskiej w "Rozdrożu" i "Mojej odpowiedzi"

Publikacja Marii Dąbrowskiej pt.: „Rozdroże. Studium na temat zagadnień wiejskich.” spotkała się z liczną krytyką, także ze strony Ksawerego Pruszyńskiego (w Wiadomościach Literackich nr 37/1937 r.). Maria Dąbrowska napisała krótko później „Moją odpowiedź. Refleksje nad polemiką z Rozdrożem”. Wpierw porównała swą sytuację do sytuacji Jana Stanisława Jabłonowskiego. Miecznik koronny z czasów Sobieskiego wstrzymał raz zerwanie Sejmu, ale stał się zaraz przedmiotem wielkiego wstrętu i oburzenia wśród szlachty. Szybko też umarł. M. Dąbrowska zdawała sobie sprawę, że także w innych krajach Europy szlachta miała różne przywileje i traktowała chłopów z okrucieństwem. Dodała jednak, że „w świadomości Polaków XVI i XVII w. jakaś różnica między stosunkami naszymi a zagranicznymi istniała.” Zacytowała mowę Jana Zamoyskiego o rozwoju miast na Zachodzie, co oznacza, że już wtedy były dostrzegalne różnice:

„Kwitną tam wsie i miasta, bo stan miejski ma wielkie prawa. Ale ponieważ owa świetność przychodzi z krzywdą szlacheckiej wolności, wolę jej wcale nie mieć niż mieć za taką cenę.” – Rozdroże. Moja Odpowiedź. Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza. Warszawa 1987 r., s. 203.

Nawet taki umysł jak kanclerz Zamoyski przedkładał interes stanowy kosztem całego społeczeństwa. Wolał brak świetności, czyli zastój, upadek, biedę w miastach, byle szlachta miała dobrze. Chciałbym przytoczyć jeszcze fragmenty z „Rozdroża” o stosunku szlachty do rozwoju przemysłu w miastach:

„Bo spójrzmy na wiek XIX. W jego pierwszym trzydziestoleciu powstawał nowoczesny przemysł kapitalistyczny. Także i u nas – mianowicie za Królestwa Kongresowego. Wiemy, jakie zasługi położył w tej dziedzinie minister skarbu Lubecki. Wspomniany już Żabko – Potopowicz mówi też o wielkich zasługach ziemiaństwa na tym polu. Bardzo to dziwny rozdział jego pracy. Gdyż o to jakie fakty wlicza on w dorobek przemysłowy ziemiaństwa. W roku 1816 wydane zostało postanowienie, obejmujące „przywileje dla cudzoziemców – przemysłowców w Królestwie osiedlających się”. W samej rzeczy sprowadzono wtedy wyłącznie obcych fabrykantów, „udzielono im wsparcia, zabezpieczono przez rząd akcje w zakładanych fabrykach”. W samym ostatnim pięcioleciu Królestwa Kongresowego „włożono w to 850 000 złp”. „Dzięki polityce rządowej – stwierdza tenże autor – w latach 1818 – 1828 przesiedliło się do Polski 250 000 obcych rzemieślników, przeważnie Niemców” […] Czy za olbrzymie środki zużyte dla tych celów nie można było znaleźć lub dokształcić polskich fabrykantów, inżynierów i rzemieślników? Wg tego samego Żabko – Potopowicza (…) „zamożniejsi ziemianie sami zaczęli ściągać do kraju emigrację cudzoziemską […] w postaci fachowców i zakładać na własną rękę liczne przedsiębiorstwa na swym gruncie”. Przy czym, uląkłszy się widocznie nadmiaru ściąganych Niemców, zaczęto sprowadzać Anglików.” – s. 68 – 69.

„W taki sposób, gdy po raz pierwszy od wieków otwarła się nowa dziedzina życia gospodarczego miast, zdobyto się jedynie na obsadzenie jej placówek obcym żywiołem. W taki to sposób zmarnowana została wielka okazja, tak dokonany został rękami rządzącego ziemiaństwa przedostatni akt cudzoziemczenia polskich miast.” – s. 69.

W sprzedaży jest moja książka historyczna pt.: „CHRZEŚCIJAŃSTWO A DUCH ŚWIATA ZACHODU” o wpływie religii na rozwój świata zachodniego, dostępna w Klinice Języka i w innych księgarniach.

Spis treści:

  1. Przedmowa.

  2. Chrześcijaństwo a hinduizm.

  3. Feudalizm i chrześcijaństwo.

  4. Europa i Nowy Świat.

  5. Abolicjonizm i uwłaszczenie.

  6. Anglosasi i rewolucjoniści.

  7. Autorytaryzmy i laicyzm.

  8. Przyszłość.

 



tagi: miasta  szlachta  maria dąbrowska 

Maciej-Lodyga
29 września 2025 20:20
37     1269    0 zaloguj sie by polubić

Komentarze:

zenekkw @Maciej-Lodyga
29 września 2025 20:48

Dej pan spokój.

zaloguj się by móc komentować

OjciecDyrektor @Maciej-Lodyga
29 września 2025 21:38

Czy Pan wie, że Dąbrowska była pieszczochem komuny? Robiła za ikonę nowego socjalistycznego porządku. Ona jest tak samo wiarygodna, jak Dmowski - człowiek na pensji. Zresztą na temat szlachty Dmoeski pisał jak bolszewik-ultras. 

Niech Pan da już spokój z tymi pisarzami. 

Może by Pan poczytał Zofię Kossak - "Rok polski" albo "Pożoga". W najgorszym wypadku miże Pan poczytać nawet Iłłakowiczównę, jeśli nie jest Pan uprzedzony do lesbijek-ziemianek.

Ale ma Pan jeszcze pamiętniki Woynyłłowucza, Korwin-Milewskiego, Małyńskiego i paru innych. Nic tylko czytać. Czegi Pan tego nie robi w wolnych chwilach?

Dąbrowska to socjalistyczna publicystyka

zaloguj się by móc komentować


Maciej-Lodyga @OjciecDyrektor 29 września 2025 21:38
29 września 2025 22:00

Zachowajcie się jak sędziowie i poznajcie opinie obu stron. Nie można zamykać się tylko na treści ulubionych, akceptowanych autorów. Które fragmenty Dmowskiego brzmią Panu jak "bolszewika - ultrasa?

zaloguj się by móc komentować

gabriel-maciejewski @Maciej-Lodyga 29 września 2025 22:00
29 września 2025 22:32

Pisuje pan w Polonia Christiana i jednocześnie promuje komunistów? To trochę dziwne, nie uważa Pan? Nie możemy wysłuchiwać obydwu stron, bo dialog tamtej strony to pułapka, co wielokrotnie zostało dowiedzione. A ci co dadzą się w nią złapać umierają. Nie będziemy prowadzić dialogu z lewicą. I pan go tutaj też nie będzie prowadził. Może na jakimś swoim portalu. 

zaloguj się by móc komentować

Matka-Scypiona @Maciej-Lodyga
29 września 2025 22:54

Zapomniał pan wpleść w swoje gawędy o biednych, terroryzowanych przez swoich panów chłopach  Żeromskiego. To wszystko podlać sosem z Kosińskiego i można jojczyc przez następne 100 lat. Jeśli te teksty mają zachęcić do kupna pana książki, to pan oszalał. 

zaloguj się by móc komentować

Zyszko @Maciej-Lodyga
29 września 2025 23:25

Pomijając wszystkie inne zacytowane "mądrości"

850 tysięcy złotych w pięć lat?  To nie była "olbrzymia" kwota w tamtych czasach.  Średniej wielkości, położony na słabych gruntach folwark w Turwii przynosił 72 tys. zł czystego zysku rocznie. Tak, że tego...Dla proporcji 850 tysięcy to koszt budowy jakiś 6-7 km torów na trasie kolei Wiedeńskiej. 

 

 

 

zaloguj się by móc komentować

KOSSOBOR @OjciecDyrektor 29 września 2025 21:38
29 września 2025 23:57

"Dziedzictwo" /3 tomy/ Zofii Kossak - da większą wiedzę o polskim ziemiaństwie.

Z wielką ciekawością wysłuchiwałam opowieści o urządzeniu i działalności majątków ziemiańskich. Tyczyło to końca  XIX i początku XX wieku - do wojny i komuny. Fascynujące informacje, tak gospodarcze, jak i "społeczne". "Społeczne" - w sensie powinności dworu wobec wsi i pracowników majątku /osławione czworaki/. Tam wchodziły w grę deputaty /żywność/, opieka lekarska etc.. 

Dwory zakładały przedsiębiorstwa związane z rolnictwem i przetwórstwem. Zakładały ochronki dla dzieci wiejskich, szkółki, biblioteki. Utrzymywały nauczycieli wiejskich. Bogatsze majątki fundowały kościoły. 

Nie jestem pewna /:)/, czy aktualnie wielcy posiadacze naszej ziemi mogą poszczycić się podobną działalnością... Bo to trzeba mieć w genach i w oczywistym obowiązku klasy ziemiańskiej. 

W ziemiańskich pamiętnikach z Wielkopolski /XIX w./ powtarza się ubolewanie nad panującym pośród chłopstwa zwyczajem tzw. wycugu - wyrzucaniem rodziców z chałupy do jakiejś komórki bez kuchni etc., gdy dzieci obejmowały gospodarstwo. 

zaloguj się by móc komentować

gabriel-maciejewski @tksiazk35 29 września 2025 22:51
30 września 2025 05:02

Poprosił pan o założenie bloga, ale zaraz może go pan stracić. 

zaloguj się by móc komentować

Maciej-Lodyga @gabriel-maciejewski 29 września 2025 22:32
30 września 2025 07:05

Nie zgadzam się, że to był zaraz komunizm. W necie pisze, że M. Dąbrowska nie ukrywała niechęci do nowego ustroju. Prace są z czasów II RP. A komunizm był sprzeczny z dążeniem stanu chłopskiego do posiadania ziemi na własność. W PRL-u rolnicy, którzy mieli własne gospodarstwa rolne, obok rzemieślników, byli naszymi jedynymi kapitalistami.   

zaloguj się by móc komentować

OjciecDyrektor @Maciej-Lodyga 29 września 2025 22:00
30 września 2025 07:10

Proszę zajrzeć do drugiego tomu "Socjalizm i śmierć" Coryllusa. On tam najpierw umieścił obszerny cytat, a potem prosił o odgadnięcie, kto to napisał. I gdyby nie ujawnił na dalszej stronie, że autorem jest Dmowski, to bym nie uwierzył. Więc ten tego...zapraszam do czytania książek innych, niż tylko lewicowe.

zaloguj się by móc komentować

stanislaw-orda @gabriel-maciejewski 30 września 2025 05:02
30 września 2025 07:11

Ja go u siebie już zablokowałem

zaloguj się by móc komentować

OjciecDyrektor @Maciej-Lodyga 30 września 2025 07:05
30 września 2025 07:14

Pozwalano im funkcjonować, bo za Bieruta byly straszliwe niedobory warzyw i owoców. Tylko dlatego. A produkcję mogli s0rzedawać i tak tylko państwowym firmom, bo innych nie było. Byli więc w całości uzależnieni od cen skupu narzuconych przez komuchów. Sprzedawali trochę po ludziach. Ot cały kapitalizm.

Dąbrowska nie ukrywała? Chyba tylko na kartach swojego pamiętnika, który i tak miał być wydany dopiero 50 pat po jej śmierci - tak zastrzegła.

zaloguj się by móc komentować

Maciej-Lodyga @KOSSOBOR 29 września 2025 23:57
30 września 2025 12:22

Tekst jest ciekawy, ale felieton jest o miastach. 

zaloguj się by móc komentować

Maciej-Lodyga @Matka-Scypiona 29 września 2025 22:54
30 września 2025 12:46

Ten felieton to nie są moje przemyślenia tylko przedstawienie poglądów M. Dąbrowskiej. Jak na razie nie została skazana na niepamięć. Felioten dot. stosunku szlachty do miast.

zaloguj się by móc komentować

OjciecDyrektor @Maciej-Lodyga 30 września 2025 12:46
30 września 2025 12:56

I myśli Pan, że można tak prezentować cudze poglądy nie odnosząc się do nich? Chce Pan naśladować p. Ziętek-Wielomską, która "prezentuje" poglądy niemieckiego lewaka nie odnosząc się do nich? 

Wg mnie tak właśnie propaguje się lewicowość - "ja tylko przytaczam, nie mam zdania na ten temat".

To jest irytujące, bo nikt tego tutaj nie czyni. 

zaloguj się by móc komentować

Maciej-Lodyga @OjciecDyrektor 30 września 2025 12:56
30 września 2025 14:05

Nie mam czasu czytać wszystkie książki, które mnie interesują. Mam i tak spis kilkunastu, na które trafiłem w sieci i czekają. Czy może Pan zacytować chociaż fragment z Dmowskiego, na który powołuje się GM? Chciałvym sprawdzić co takiego strasznego tam napisał. Temat sytuacji miast w okresie XVI - XIX w. badam. 

zaloguj się by móc komentować

OjciecDyrektor @Maciej-Lodyga 30 września 2025 14:05
30 września 2025 19:10

Nie będę Panu przepisywał cytatów, bo są obszerne. Powiem tylko, że jest to w drugim tomie baśni socjalistycznej w rozdziale "Pierwszy chrześcijański handel.szmelcem" od strony 225 do strony 242.

Dnowski był po prostu zdrajcą, posługującym się patriotycznymi, narodowymi hasłami. Dokładnie za takich samych zdrajców uważam wszystkich z Konfy. 

Proszę sobie kupić na allegro czy gdzie tam i przeczytać te 16-17 stron. Może Pan się wyleczy.

zaloguj się by móc komentować

qwerty @Maciej-Lodyga 30 września 2025 07:05
30 września 2025 20:16

My też za komuny mieliśmy kamienice i to nie był kapitalizm.

zaloguj się by móc komentować

Maciej-Lodyga @OjciecDyrektor 30 września 2025 19:10
30 września 2025 20:16

Kogo nie uznaje Pan za zdrajców?

zaloguj się by móc komentować

Maciej-Lodyga @qwerty 30 września 2025 20:16
30 września 2025 20:18

Chodziło mi to, że rolnicy i rzemieślnicy mieli własne przedsiębiorstwa, należące do nich. Mieli przychody i wydatki. Musieli to wszystko spinać. Ponosili ryzyko za swe działania. Zysk mógł być większy albo mniejszy. Mogła być strata. Musieli kupować narzędzia, materiały. Sprzedać to co wypracowali. 

zaloguj się by móc komentować

qwerty @gabriel-maciejewski 29 września 2025 22:32
30 września 2025 20:20

Nie chcemy komuny nie chcemy jej znać nie chcemy ni sierpa ni młota .... . Tylko tak przeżyjemy. 

zaloguj się by móc komentować

qwerty @Maciej-Lodyga 30 września 2025 20:18
30 września 2025 20:25

To nie do końca tak. Rzemieślnik nie mógł mieć przedsiębiorstwa. Musiał być zrzeszony a co do spinania się ekonomii prywaciazy to była walka z komuną na każdym kroku. Strata? Kupować? W gospodarce reglamentowanej? Trzy lata temu sędzia był ciekaw jak w latach 80tych zrobiłem remont posesji w centrum Krakowa-Kazimierza. Ogrodzenie zmontowane z odpadów kupionych za zezwoleniem od spółdzielni pracy metalowców. Siła robocza to prywaciaeze na czarno lecz za kasę. Ryzyko za swoje działania? Domiar lub do pierdla.

zaloguj się by móc komentować

qwerty @Maciej-Lodyga 30 września 2025 20:18
30 września 2025 20:27

My komunę pamiętamy i takie bajki to na kursach marketingu i zarządzania.

zaloguj się by móc komentować

qwerty @Maciej-Lodyga 30 września 2025 20:18
30 września 2025 20:28

Dopiero firmy tzw. polonijne miały status prawny przedsiębiorstw. Był to eksperyment resortowo-drenażowy. 

zaloguj się by móc komentować

Maciej-Lodyga @OjciecDyrektor 30 września 2025 19:10
30 września 2025 20:31

Ten fragment?

https://coryllus.pl/pierwszy-chrzescijanski-handel-szmelcem/

Zdaje się, że Dmowski współpracował z hr. Zamoyskim i był przez niego finansowany. 

zaloguj się by móc komentować

OjciecDyrektor @Maciej-Lodyga 30 września 2025 20:16
30 września 2025 21:23

Pan musi zawsze zadawać idiotyczne pytania? Zdrajcą,na pewno jest ten, kto jest moskalofilem. Bo Noskwa nigdy żasnego traktatatu, umowy nie dochowała. Wszystkie połamała. Do tego okradała nas niecforzej niż Niemcy i mordowała nie forzej niż Niemcy. A di trgo bezwzględnie niszczyła Kościół Katolicki nq swoich i okupowanych przez nią ziemiach. 

JAK MOŻNA BYĆ W TAKICH OKOLICXNOŚCIACH MOSKALOFILEM? JAK MOŻNA ODNOSIĆ SIĘ WROGO DO JEJ WROGÓW?

Czy teraz nadal Pan będziesz zadawał idiotyczne pytania? Nie pomyślał Pan o tym, co tu zmuszony jestem wyuszczyć Panu, jak uczniowi szkoły podstawowej?

Dmowski był moskalofilem i chciał oddać wszystkie ziemie wschodbie Rosji. Tak samo dziś Konfa chce, abyśmy oddali Ukrainę Rosji i żeby Białoruś była rosyjska 

Nie widzi Pan tu zdrady? Nie widzi rmtu Pan u tych rzekomych katolików zakłamania?

zaloguj się by móc komentować

OjciecDyrektor @Maciej-Lodyga 30 września 2025 20:31
30 września 2025 21:29

To tylko świadczy o kompletnym zidioceniu hr. Zamoyskiego. I o niczym więcej. Zresztą czy Zamoyski miał dobra za Zbruczem i na Białorusi? Bo jak nie, to świadczy jak najgorzej o nim. Gdyby miał, to możnaby uznać, że zwariował, a choroba umysłowa zwalnia od winy.

zaloguj się by móc komentować

KOSSOBOR @Maciej-Lodyga 30 września 2025 12:22
30 września 2025 21:51

Ja to raczej pisałam do OjDyra - o "Dziedzictwie" Zofii Kossak. Które Panu polecam. 

No i w Polsce warstwą najwyższą było ziemiaństwo /wcześniej zwane szlachtą/. Miasta miały duże naleciałości niemieckie od początku ich założenia /na prawie niemieckim/. To było - w sensie ekonomicznym - poza zainteresowaniem tak szlachty, jak i potem ziemiaństwa. Po powstaniach i wywałaszczniach przez zaborcę, zubożali i bez ziemi przedstawiciele szlachty/ziemiaństwa trafiali do miast i tu mamy przykład pieprzniętego Ludwika Krzywickiego, jadowitego lewaka. Po latach socjalistycznej działalności, gdy jego syn dorobił się i kupił majątek ziemski, Krzywicki pełen satysfakcji oświadczył: no nareszcie Krzywiccy wrócili do ziemi. To przytaczam, jako specyficzne memento co do dokazywania zdegenerowanych przedstawicieli szlachty/ziemiaństwa w miastach...

zaloguj się by móc komentować

KOSSOBOR @qwerty 30 września 2025 20:25
30 września 2025 22:00

No chyba, że ktoś był funkiem. Osiedle szeregowców, budowane w latach 80-tych. To byli tzw. bogacze, funkcjonariusze portu i stoczni, i pewnie innych "cichych" organizacji. Większa część budulca i osprzętowania - to kradzieże z portu i stoczni właśnie /w latach 80tych niczego na rynku budowlanym nie było!/. A detale - to z Peweksu :))) Nikt nie poszedł siedzieć! No a potem Gazeta Wyborcza w każdym domu i kicanie na tzw. Dniach Kultury Żydowskiej. 

zaloguj się by móc komentować

zkr @KOSSOBOR 30 września 2025 22:00
30 września 2025 22:33

> Większa część budulca i osprzętowania - to kradzieże z portu i stoczni właśnie

Zysk byl tez na przewalach przy budowie blokow na Zaspie :)
Slyszalem, ze elementy laczace w "wielkiej plycie" zostaly wykonane z gorszej jakosci stali.
Ponoc na Architekturze na PG obstawiali zaklady kiedy bloki zaczna sie "skladac" ;)

zaloguj się by móc komentować

KOSSOBOR @zkr 30 września 2025 22:33
30 września 2025 22:46

Łomatko!

Ale każda państwowa budowa była żródłem budulca dla prywatnego rynku :) 

Z cementu na Żarnowiec postawiono w pobliżu całe osiedla. A ściany atomówki "uzupełniano"  po prostu piaskiem.  

 

zaloguj się by móc komentować

maria-ciszewska @OjciecDyrektor 29 września 2025 21:38
1 października 2025 14:46

Polecam jeszcze wspomnienia Zofii z Odrowąż Pieniążków Skąpskiej "Dziwne jest serce kobiece". Mimo dziwnego tytułu to znakomite trzy tomy historii ziemian. Od zaborów do PRL.

zaloguj się by móc komentować

maria-ciszewska @OjciecDyrektor 29 września 2025 21:38
1 października 2025 14:48

Polecam jeszcze wspomnienia Zofii z Odrowąż Pieniążków Skąpskiej "Dziwne jest serce kobiece". Mimo dziwnego tytułu to znakomite trzy tomy historii ziemian. Od zaborów do PRL. 

zaloguj się by móc komentować

OjciecDyrektor @maria-ciszewska 1 października 2025 14:48
1 października 2025 22:22

Serce kobiety jest naprawdę bardzo dziwne...:). Nigdy mnie nie przestanie zadziwiać.

zaloguj się by móc komentować

maria-ciszewska @OjciecDyrektor 1 października 2025 22:22
2 października 2025 05:28

Ale ten tytuł nijak się ma do treści książki. Wymyślił go wnuk autorki, który wydał wspomnienia po jej śmierci, wyjął zdanie z jej młodzieńczego pamiętnika.

Ojej, Ojciec mi odpowiedział bez żadnej literówki! Moje serce czuje się wyróżnione!

zaloguj się by móc komentować

OjciecDyrektor @maria-ciszewska 2 października 2025 05:28
2 października 2025 08:43

Tak jakoś samo wyszło...:)

zaloguj się by móc komentować

zaloguj się by móc komentować