Szlachta a miasta wg. Marii Dąbrowskiej w "Rozdrożu" i "Mojej odpowiedzi"
Publikacja Marii Dąbrowskiej pt.: „Rozdroże. Studium na temat zagadnień wiejskich.” spotkała się z liczną krytyką, także ze strony Ksawerego Pruszyńskiego (w Wiadomościach Literackich nr 37/1937 r.). Maria Dąbrowska napisała krótko później „Moją odpowiedź. Refleksje nad polemiką z Rozdrożem”. Wpierw porównała swą sytuację do sytuacji Jana Stanisława Jabłonowskiego. Miecznik koronny z czasów Sobieskiego wstrzymał raz zerwanie Sejmu, ale stał się zaraz przedmiotem wielkiego wstrętu i oburzenia wśród szlachty. Szybko też umarł. M. Dąbrowska zdawała sobie sprawę, że także w innych krajach Europy szlachta miała różne przywileje i traktowała chłopów z okrucieństwem. Dodała jednak, że „w świadomości Polaków XVI i XVII w. jakaś różnica między stosunkami naszymi a zagranicznymi istniała.” Zacytowała mowę Jana Zamoyskiego o rozwoju miast na Zachodzie, co oznacza, że już wtedy były dostrzegalne różnice:
„Kwitną tam wsie i miasta, bo stan miejski ma wielkie prawa. Ale ponieważ owa świetność przychodzi z krzywdą szlacheckiej wolności, wolę jej wcale nie mieć niż mieć za taką cenę.” – Rozdroże. Moja Odpowiedź. Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza. Warszawa 1987 r., s. 203.
Nawet taki umysł jak kanclerz Zamoyski przedkładał interes stanowy kosztem całego społeczeństwa. Wolał brak świetności, czyli zastój, upadek, biedę w miastach, byle szlachta miała dobrze. Chciałbym przytoczyć jeszcze fragmenty z „Rozdroża” o stosunku szlachty do rozwoju przemysłu w miastach:
„Bo spójrzmy na wiek XIX. W jego pierwszym trzydziestoleciu powstawał nowoczesny przemysł kapitalistyczny. Także i u nas – mianowicie za Królestwa Kongresowego. Wiemy, jakie zasługi położył w tej dziedzinie minister skarbu Lubecki. Wspomniany już Żabko – Potopowicz mówi też o wielkich zasługach ziemiaństwa na tym polu. Bardzo to dziwny rozdział jego pracy. Gdyż o to jakie fakty wlicza on w dorobek przemysłowy ziemiaństwa. W roku 1816 wydane zostało postanowienie, obejmujące „przywileje dla cudzoziemców – przemysłowców w Królestwie osiedlających się”. W samej rzeczy sprowadzono wtedy wyłącznie obcych fabrykantów, „udzielono im wsparcia, zabezpieczono przez rząd akcje w zakładanych fabrykach”. W samym ostatnim pięcioleciu Królestwa Kongresowego „włożono w to 850 000 złp”. „Dzięki polityce rządowej – stwierdza tenże autor – w latach 1818 – 1828 przesiedliło się do Polski 250 000 obcych rzemieślników, przeważnie Niemców” […] Czy za olbrzymie środki zużyte dla tych celów nie można było znaleźć lub dokształcić polskich fabrykantów, inżynierów i rzemieślników? Wg tego samego Żabko – Potopowicza (…) „zamożniejsi ziemianie sami zaczęli ściągać do kraju emigrację cudzoziemską […] w postaci fachowców i zakładać na własną rękę liczne przedsiębiorstwa na swym gruncie”. Przy czym, uląkłszy się widocznie nadmiaru ściąganych Niemców, zaczęto sprowadzać Anglików.” – s. 68 – 69.
„W taki sposób, gdy po raz pierwszy od wieków otwarła się nowa dziedzina życia gospodarczego miast, zdobyto się jedynie na obsadzenie jej placówek obcym żywiołem. W taki to sposób zmarnowana została wielka okazja, tak dokonany został rękami rządzącego ziemiaństwa przedostatni akt cudzoziemczenia polskich miast.” – s. 69.
W sprzedaży jest moja książka historyczna pt.: „CHRZEŚCIJAŃSTWO A DUCH ŚWIATA ZACHODU” o wpływie religii na rozwój świata zachodniego, dostępna w Klinice Języka i w innych księgarniach.
Spis treści:
-
Przedmowa.
-
Chrześcijaństwo a hinduizm.
-
Feudalizm i chrześcijaństwo.
-
Europa i Nowy Świat.
-
Abolicjonizm i uwłaszczenie.
-
Anglosasi i rewolucjoniści.
-
Autorytaryzmy i laicyzm.
-
Przyszłość.
tagi: miasta szlachta maria dąbrowska
|
|
Maciej-Lodyga |
| 29 września 2025 20:20 |
Komentarze:
|
|
OjciecDyrektor @Maciej-Lodyga |
| 29 września 2025 21:38 |
Czy Pan wie, że Dąbrowska była pieszczochem komuny? Robiła za ikonę nowego socjalistycznego porządku. Ona jest tak samo wiarygodna, jak Dmowski - człowiek na pensji. Zresztą na temat szlachty Dmoeski pisał jak bolszewik-ultras.
Niech Pan da już spokój z tymi pisarzami.
Może by Pan poczytał Zofię Kossak - "Rok polski" albo "Pożoga". W najgorszym wypadku miże Pan poczytać nawet Iłłakowiczównę, jeśli nie jest Pan uprzedzony do lesbijek-ziemianek.
Ale ma Pan jeszcze pamiętniki Woynyłłowucza, Korwin-Milewskiego, Małyńskiego i paru innych. Nic tylko czytać. Czegi Pan tego nie robi w wolnych chwilach?
Dąbrowska to socjalistyczna publicystyka
|
|
OjciecDyrektor @zenekkw 29 września 2025 20:48 |
| 29 września 2025 21:38 |
Dej pan plusa...:)
|
|
Maciej-Lodyga @OjciecDyrektor 29 września 2025 21:38 |
| 29 września 2025 22:00 |
Zachowajcie się jak sędziowie i poznajcie opinie obu stron. Nie można zamykać się tylko na treści ulubionych, akceptowanych autorów. Które fragmenty Dmowskiego brzmią Panu jak "bolszewika - ultrasa?
|
|
gabriel-maciejewski @Maciej-Lodyga 29 września 2025 22:00 |
| 29 września 2025 22:32 |
Pisuje pan w Polonia Christiana i jednocześnie promuje komunistów? To trochę dziwne, nie uważa Pan? Nie możemy wysłuchiwać obydwu stron, bo dialog tamtej strony to pułapka, co wielokrotnie zostało dowiedzione. A ci co dadzą się w nią złapać umierają. Nie będziemy prowadzić dialogu z lewicą. I pan go tutaj też nie będzie prowadził. Może na jakimś swoim portalu.
|
|
Matka-Scypiona @Maciej-Lodyga |
| 29 września 2025 22:54 |
Zapomniał pan wpleść w swoje gawędy o biednych, terroryzowanych przez swoich panów chłopach Żeromskiego. To wszystko podlać sosem z Kosińskiego i można jojczyc przez następne 100 lat. Jeśli te teksty mają zachęcić do kupna pana książki, to pan oszalał.
|
|
Zyszko @Maciej-Lodyga |
| 29 września 2025 23:25 |
Pomijając wszystkie inne zacytowane "mądrości"
850 tysięcy złotych w pięć lat? To nie była "olbrzymia" kwota w tamtych czasach. Średniej wielkości, położony na słabych gruntach folwark w Turwii przynosił 72 tys. zł czystego zysku rocznie. Tak, że tego...Dla proporcji 850 tysięcy to koszt budowy jakiś 6-7 km torów na trasie kolei Wiedeńskiej.
|
|
KOSSOBOR @OjciecDyrektor 29 września 2025 21:38 |
| 29 września 2025 23:57 |
"Dziedzictwo" /3 tomy/ Zofii Kossak - da większą wiedzę o polskim ziemiaństwie.
Z wielką ciekawością wysłuchiwałam opowieści o urządzeniu i działalności majątków ziemiańskich. Tyczyło to końca XIX i początku XX wieku - do wojny i komuny. Fascynujące informacje, tak gospodarcze, jak i "społeczne". "Społeczne" - w sensie powinności dworu wobec wsi i pracowników majątku /osławione czworaki/. Tam wchodziły w grę deputaty /żywność/, opieka lekarska etc..
Dwory zakładały przedsiębiorstwa związane z rolnictwem i przetwórstwem. Zakładały ochronki dla dzieci wiejskich, szkółki, biblioteki. Utrzymywały nauczycieli wiejskich. Bogatsze majątki fundowały kościoły.
Nie jestem pewna /:)/, czy aktualnie wielcy posiadacze naszej ziemi mogą poszczycić się podobną działalnością... Bo to trzeba mieć w genach i w oczywistym obowiązku klasy ziemiańskiej.
W ziemiańskich pamiętnikach z Wielkopolski /XIX w./ powtarza się ubolewanie nad panującym pośród chłopstwa zwyczajem tzw. wycugu - wyrzucaniem rodziców z chałupy do jakiejś komórki bez kuchni etc., gdy dzieci obejmowały gospodarstwo.
|
|
gabriel-maciejewski @tksiazk35 29 września 2025 22:51 |
| 30 września 2025 05:02 |
Poprosił pan o założenie bloga, ale zaraz może go pan stracić.
|
|
Maciej-Lodyga @gabriel-maciejewski 29 września 2025 22:32 |
| 30 września 2025 07:05 |
Nie zgadzam się, że to był zaraz komunizm. W necie pisze, że M. Dąbrowska nie ukrywała niechęci do nowego ustroju. Prace są z czasów II RP. A komunizm był sprzeczny z dążeniem stanu chłopskiego do posiadania ziemi na własność. W PRL-u rolnicy, którzy mieli własne gospodarstwa rolne, obok rzemieślników, byli naszymi jedynymi kapitalistami.
|
|
OjciecDyrektor @Maciej-Lodyga 29 września 2025 22:00 |
| 30 września 2025 07:10 |
Proszę zajrzeć do drugiego tomu "Socjalizm i śmierć" Coryllusa. On tam najpierw umieścił obszerny cytat, a potem prosił o odgadnięcie, kto to napisał. I gdyby nie ujawnił na dalszej stronie, że autorem jest Dmowski, to bym nie uwierzył. Więc ten tego...zapraszam do czytania książek innych, niż tylko lewicowe.
|
|
stanislaw-orda @gabriel-maciejewski 30 września 2025 05:02 |
| 30 września 2025 07:11 |
Ja go u siebie już zablokowałem
|
|
OjciecDyrektor @Maciej-Lodyga 30 września 2025 07:05 |
| 30 września 2025 07:14 |
Pozwalano im funkcjonować, bo za Bieruta byly straszliwe niedobory warzyw i owoców. Tylko dlatego. A produkcję mogli s0rzedawać i tak tylko państwowym firmom, bo innych nie było. Byli więc w całości uzależnieni od cen skupu narzuconych przez komuchów. Sprzedawali trochę po ludziach. Ot cały kapitalizm.
Dąbrowska nie ukrywała? Chyba tylko na kartach swojego pamiętnika, który i tak miał być wydany dopiero 50 pat po jej śmierci - tak zastrzegła.
|
|
Maciej-Lodyga @KOSSOBOR 29 września 2025 23:57 |
| 30 września 2025 12:22 |
Tekst jest ciekawy, ale felieton jest o miastach.
|
|
Maciej-Lodyga @Matka-Scypiona 29 września 2025 22:54 |
| 30 września 2025 12:46 |
Ten felieton to nie są moje przemyślenia tylko przedstawienie poglądów M. Dąbrowskiej. Jak na razie nie została skazana na niepamięć. Felioten dot. stosunku szlachty do miast.
|
|
OjciecDyrektor @Maciej-Lodyga 30 września 2025 12:46 |
| 30 września 2025 12:56 |
I myśli Pan, że można tak prezentować cudze poglądy nie odnosząc się do nich? Chce Pan naśladować p. Ziętek-Wielomską, która "prezentuje" poglądy niemieckiego lewaka nie odnosząc się do nich?
Wg mnie tak właśnie propaguje się lewicowość - "ja tylko przytaczam, nie mam zdania na ten temat".
To jest irytujące, bo nikt tego tutaj nie czyni.
|
|
Maciej-Lodyga @OjciecDyrektor 30 września 2025 12:56 |
| 30 września 2025 14:05 |
Nie mam czasu czytać wszystkie książki, które mnie interesują. Mam i tak spis kilkunastu, na które trafiłem w sieci i czekają. Czy może Pan zacytować chociaż fragment z Dmowskiego, na który powołuje się GM? Chciałvym sprawdzić co takiego strasznego tam napisał. Temat sytuacji miast w okresie XVI - XIX w. badam.
|
|
OjciecDyrektor @Maciej-Lodyga 30 września 2025 14:05 |
| 30 września 2025 19:10 |
Nie będę Panu przepisywał cytatów, bo są obszerne. Powiem tylko, że jest to w drugim tomie baśni socjalistycznej w rozdziale "Pierwszy chrześcijański handel.szmelcem" od strony 225 do strony 242.
Dnowski był po prostu zdrajcą, posługującym się patriotycznymi, narodowymi hasłami. Dokładnie za takich samych zdrajców uważam wszystkich z Konfy.
Proszę sobie kupić na allegro czy gdzie tam i przeczytać te 16-17 stron. Może Pan się wyleczy.
|
qwerty @Maciej-Lodyga 30 września 2025 07:05 |
| 30 września 2025 20:16 |
My też za komuny mieliśmy kamienice i to nie był kapitalizm.
|
|
Maciej-Lodyga @OjciecDyrektor 30 września 2025 19:10 |
| 30 września 2025 20:16 |
Kogo nie uznaje Pan za zdrajców?
|
|
Maciej-Lodyga @qwerty 30 września 2025 20:16 |
| 30 września 2025 20:18 |
Chodziło mi to, że rolnicy i rzemieślnicy mieli własne przedsiębiorstwa, należące do nich. Mieli przychody i wydatki. Musieli to wszystko spinać. Ponosili ryzyko za swe działania. Zysk mógł być większy albo mniejszy. Mogła być strata. Musieli kupować narzędzia, materiały. Sprzedać to co wypracowali.
|
qwerty @gabriel-maciejewski 29 września 2025 22:32 |
| 30 września 2025 20:20 |
Nie chcemy komuny nie chcemy jej znać nie chcemy ni sierpa ni młota .... . Tylko tak przeżyjemy.
|
qwerty @Maciej-Lodyga 30 września 2025 20:18 |
| 30 września 2025 20:25 |
To nie do końca tak. Rzemieślnik nie mógł mieć przedsiębiorstwa. Musiał być zrzeszony a co do spinania się ekonomii prywaciazy to była walka z komuną na każdym kroku. Strata? Kupować? W gospodarce reglamentowanej? Trzy lata temu sędzia był ciekaw jak w latach 80tych zrobiłem remont posesji w centrum Krakowa-Kazimierza. Ogrodzenie zmontowane z odpadów kupionych za zezwoleniem od spółdzielni pracy metalowców. Siła robocza to prywaciaeze na czarno lecz za kasę. Ryzyko za swoje działania? Domiar lub do pierdla.
|
qwerty @Maciej-Lodyga 30 września 2025 20:18 |
| 30 września 2025 20:27 |
My komunę pamiętamy i takie bajki to na kursach marketingu i zarządzania.
|
qwerty @Maciej-Lodyga 30 września 2025 20:18 |
| 30 września 2025 20:28 |
Dopiero firmy tzw. polonijne miały status prawny przedsiębiorstw. Był to eksperyment resortowo-drenażowy.
|
|
Maciej-Lodyga @OjciecDyrektor 30 września 2025 19:10 |
| 30 września 2025 20:31 |
Ten fragment?
https://coryllus.pl/pierwszy-chrzescijanski-handel-szmelcem/
Zdaje się, że Dmowski współpracował z hr. Zamoyskim i był przez niego finansowany.
|
|
OjciecDyrektor @Maciej-Lodyga 30 września 2025 20:16 |
| 30 września 2025 21:23 |
Pan musi zawsze zadawać idiotyczne pytania? Zdrajcą,na pewno jest ten, kto jest moskalofilem. Bo Noskwa nigdy żasnego traktatatu, umowy nie dochowała. Wszystkie połamała. Do tego okradała nas niecforzej niż Niemcy i mordowała nie forzej niż Niemcy. A di trgo bezwzględnie niszczyła Kościół Katolicki nq swoich i okupowanych przez nią ziemiach.
JAK MOŻNA BYĆ W TAKICH OKOLICXNOŚCIACH MOSKALOFILEM? JAK MOŻNA ODNOSIĆ SIĘ WROGO DO JEJ WROGÓW?
Czy teraz nadal Pan będziesz zadawał idiotyczne pytania? Nie pomyślał Pan o tym, co tu zmuszony jestem wyuszczyć Panu, jak uczniowi szkoły podstawowej?
Dmowski był moskalofilem i chciał oddać wszystkie ziemie wschodbie Rosji. Tak samo dziś Konfa chce, abyśmy oddali Ukrainę Rosji i żeby Białoruś była rosyjska
Nie widzi Pan tu zdrady? Nie widzi rmtu Pan u tych rzekomych katolików zakłamania?
|
|
OjciecDyrektor @Maciej-Lodyga 30 września 2025 20:31 |
| 30 września 2025 21:29 |
To tylko świadczy o kompletnym zidioceniu hr. Zamoyskiego. I o niczym więcej. Zresztą czy Zamoyski miał dobra za Zbruczem i na Białorusi? Bo jak nie, to świadczy jak najgorzej o nim. Gdyby miał, to możnaby uznać, że zwariował, a choroba umysłowa zwalnia od winy.
|
|
KOSSOBOR @Maciej-Lodyga 30 września 2025 12:22 |
| 30 września 2025 21:51 |
Ja to raczej pisałam do OjDyra - o "Dziedzictwie" Zofii Kossak. Które Panu polecam.
No i w Polsce warstwą najwyższą było ziemiaństwo /wcześniej zwane szlachtą/. Miasta miały duże naleciałości niemieckie od początku ich założenia /na prawie niemieckim/. To było - w sensie ekonomicznym - poza zainteresowaniem tak szlachty, jak i potem ziemiaństwa. Po powstaniach i wywałaszczniach przez zaborcę, zubożali i bez ziemi przedstawiciele szlachty/ziemiaństwa trafiali do miast i tu mamy przykład pieprzniętego Ludwika Krzywickiego, jadowitego lewaka. Po latach socjalistycznej działalności, gdy jego syn dorobił się i kupił majątek ziemski, Krzywicki pełen satysfakcji oświadczył: no nareszcie Krzywiccy wrócili do ziemi. To przytaczam, jako specyficzne memento co do dokazywania zdegenerowanych przedstawicieli szlachty/ziemiaństwa w miastach...
|
|
KOSSOBOR @qwerty 30 września 2025 20:25 |
| 30 września 2025 22:00 |
No chyba, że ktoś był funkiem. Osiedle szeregowców, budowane w latach 80-tych. To byli tzw. bogacze, funkcjonariusze portu i stoczni, i pewnie innych "cichych" organizacji. Większa część budulca i osprzętowania - to kradzieże z portu i stoczni właśnie /w latach 80tych niczego na rynku budowlanym nie było!/. A detale - to z Peweksu :))) Nikt nie poszedł siedzieć! No a potem Gazeta Wyborcza w każdym domu i kicanie na tzw. Dniach Kultury Żydowskiej.
|
zkr @KOSSOBOR 30 września 2025 22:00 |
| 30 września 2025 22:33 |
> Większa część budulca i osprzętowania - to kradzieże z portu i stoczni właśnie
Zysk byl tez na przewalach przy budowie blokow na Zaspie :)
Slyszalem, ze elementy laczace w "wielkiej plycie" zostaly wykonane z gorszej jakosci stali.
Ponoc na Architekturze na PG obstawiali zaklady kiedy bloki zaczna sie "skladac" ;)
|
|
KOSSOBOR @zkr 30 września 2025 22:33 |
| 30 września 2025 22:46 |
Łomatko!
Ale każda państwowa budowa była żródłem budulca dla prywatnego rynku :)
Z cementu na Żarnowiec postawiono w pobliżu całe osiedla. A ściany atomówki "uzupełniano" po prostu piaskiem.
|
|
maria-ciszewska @OjciecDyrektor 29 września 2025 21:38 |
| 1 października 2025 14:46 |
Polecam jeszcze wspomnienia Zofii z Odrowąż Pieniążków Skąpskiej "Dziwne jest serce kobiece". Mimo dziwnego tytułu to znakomite trzy tomy historii ziemian. Od zaborów do PRL.
|
|
maria-ciszewska @OjciecDyrektor 29 września 2025 21:38 |
| 1 października 2025 14:48 |
Polecam jeszcze wspomnienia Zofii z Odrowąż Pieniążków Skąpskiej "Dziwne jest serce kobiece". Mimo dziwnego tytułu to znakomite trzy tomy historii ziemian. Od zaborów do PRL.
|
|
OjciecDyrektor @maria-ciszewska 1 października 2025 14:48 |
| 1 października 2025 22:22 |
Serce kobiety jest naprawdę bardzo dziwne...:). Nigdy mnie nie przestanie zadziwiać.
|
|
maria-ciszewska @OjciecDyrektor 1 października 2025 22:22 |
| 2 października 2025 05:28 |
Ale ten tytuł nijak się ma do treści książki. Wymyślił go wnuk autorki, który wydał wspomnienia po jej śmierci, wyjął zdanie z jej młodzieńczego pamiętnika.
Ojej, Ojciec mi odpowiedział bez żadnej literówki! Moje serce czuje się wyróżnione!
|
|
OjciecDyrektor @maria-ciszewska 2 października 2025 05:28 |
| 2 października 2025 08:43 |
Tak jakoś samo wyszło...:)